Webcam Informatie:
Plaats Informatie:
De geschiedenis van de stad Amsterdam gaat terug tot in de 12e eeuw, hoewel
de stad `officieel' pas 720 jaar oud is. In 1275 werd voor het eerst de naam Amsterdam
genoemd in een bewaard gebleven document waarin graaf Floris V de stad een tolprivilege
toekende (hierover straks meer) en vandaar die datum. De vroegste geschiedenis van de
stad Amsterdam is een verhaal van kleine nederzettingen en, hoe kan het ook anders, een
voortdu- rende strijd tegen het water. Eigenlijk bestond het vroege Amsterdam uit drie
nederzettingen die in de loop der decennia naar elkaar toe waren gegroeid en verbonden
waren geraakt.
De oudste nederzetting in de buurt van het huidige Amsterdam was het plaatsje Aem(e)stelle
(het huidige Ouder- kerk). Het was echter noordelijk van Aemstelle dat het huidige Amsterdam
zou ontstaan: hier ontstonden enkele gehuchten die later tesamen Amsterdam zouden gaan
vormen. Zij lagen in het stroomgebied van twee rivieren, de `Boerenwetering' en de `Amstel'
(toen nog de 'Ammerak' geheten). De eerste nederzetting, opnieuw een'aemrik', was het
Hemelrijk. Dit bleef echter lang een klein en onbelangrijk dorp. In die tijd, de vroege
middeleeuwen was Aemstelle belangrijker: daar was een kerk en ging men naar de markt.
Een aantal waterwerken moesten dit gehucht, en de landen van de bisschop- pen van
Utrecht en de graven van Holland in het algemeen, beter beschermen tegen het water en de
verschillende stromen onder controle brengen. De eerste waterwerken dateren vermoedelijk
van begin 12e eeuw. Eind 12e, begin 13e eeuw werd zuidelijk van het IJ, waar de
Boerenwetering en de Amstel in uitmondden, een heuse waterkering aangelegd.
Rond 1220 werd begonnen met de afdamming van de rivier de Spaarne en later de Amstel.
Deze laatste dam werd oostelijk en noordelijk van het Hemelrijk aangelegd: deze dam werd
de 'aemsterdam' genoemd. Aangezien het veilig verblijven was rond deze dam ontstond daar
een nieuwe buurt, vlakbij het Hemelrijk.
Een derde buurt ontstond, toen er meer inwoners kwamen, aan de overkant van het huidige
Damrak, en destijds de rivier de Amstel. Deze drie buurten vormden uiteindelijk de stad
Amsterdam. In 1275 verleende graaf Floris V van Holland een tolprivilege aan de `lieden
wonende te Aemstelledam'. Gemakshalve wordt daar dan ook het beginjaar van stad
Amsterdam gelegd (dit privilege had trouwens niets te maken met de positie van de stad in
de regio maar was toegekend door Floris V als boetedoening voor het feit dat hij de stad
eerder dat jaar geplunderd had!). Wanneer precies de inwoners zelf van Amsterdam als
‚‚n stad, en geen losse buurten, gingen spreken is onduide- lijk maar dat is zeker eerder geweest,
waarschijnlijk al vrij snel nadat de dam van 1220 het centrale punt was geworden.
Omstreeks 1300 verkreeg Amsterdam stadsrecht en vanaf 1317 hoorde de stad officieel bij het
graafschap Holland, waar het later een belangrijke rol zou gaan vervul- len.
De oude stad was dus gelegen rond het Damrak en tussen de huidige Oude en Nieuwe Zijds
Voorburgwal. In de loop der eeuwen voltrok zich een voortdurende stadsuitbreiding die haar
voorlopige hoogtepunt vond in het stadsuitbreidingsplan van 1612. De uitbreiding, met in halve
cirkels aangelegde grachtengordels, werd in de loop van de 17e eeuw gerealiseerd.
Bron: http://www.let.rug.nl/~welling/maps/adam/amsterdam.html
|
